1990-കളിലെ ബോംബെ പശ്ചാത്തലമാക്കി, പത്തനംതിട്ടയിൽനിന്നുള്ള ജെയിംസിന്റെ ജീവിതം പ്രമേയമാക്കി ഒരു നോവൽ.

മഹാനഗരത്തിലെമഴ

അദ്ധ്യായം 1: കടലിരമ്പുന്നകോൺക്രീറ്റ്കാട്

 കേരളത്തിലെ പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ ഒരു സാധാരണ ഗ്രാമം. അവിടെനിന്നാണ് ജെയിംസ് എന്ന ഇരുപത്തിരണ്ടുകാരൻ, പോസ്റ്റ് ഗ്രാജ്വേറ്റ് ഡിഗ്രിയുടെ കനമില്ലാത്ത ഒരു ബാഗുമായി, ‘ബോംബെ’ എന്ന സ്വപ്ന നഗരത്തിലേക്ക് വണ്ടികയറിയത്. എം.എ. ഇംഗ്ലീഷ് സാഹിത്യത്തിൽ റാങ്ക് നേടിയിട്ടും, നാട്ടിൻപുറത്തെ ‘ഗൾഫ് സ്ട്രീം’ സാധ്യതകൾ അടഞ്ഞപ്പോൾ, അവന്റെ കണ്ണുകൾ ചെന്നുനിന്നത് പത്രത്താളുകളിലെ നിറമുള്ള പരസ്യങ്ങളിലായിരുന്നു – “ഇന്ത്യയുടെ സാമ്പത്തിക തലസ്ഥാനം, അവസരങ്ങളുടെ പൂമുഖം.”

ചെമ്പൂർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ വണ്ടിയിറങ്ങുമ്പോൾ, കേരളത്തിലെ ഈർപ്പമുള്ള മഴയുടെ മണമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച്, അഴുക്കുചാലുകളുടെയും, പാതിവെന്ത ഭക്ഷണത്തിന്റെയും, തിക്കിത്തിരക്കുന്ന മനുഷ്യരുടെയും ഒരു പ്രത്യേകതരം രൂക്ഷഗന്ധമാണ് അവനെ എതിരേറ്റത്. കൈയ്യിലുണ്ടായിരുന്ന തുച്ഛമായ പണം പെട്ടെന്ന് തീർന്നു. വിദ്യാഭ്യാസം ഒരു മൂലധനമായി പരിഗണിക്കപ്പെടാത്ത ഒരു നഗരമായിരുന്നു അത്, പ്രത്യേകിച്ച് ‘നേറ്റീവ്’ ഭാഷ വശമില്ലെങ്കിൽ.

ആദ്യത്തെ ഏതാനും മാസങ്ങൾ, ദാരവിയിലെ ഒരു ചെറിയ ചേരിയുടെ ഓരത്തുള്ള, ഒരൊറ്റ മുറി, മറ്റ് നാല് മലയാളികൾക്കൊപ്പം അവൻ പങ്കിട്ടു. തല ചായ്ക്കാൻ ഒരിടം. അത്രമാത്രം. പട്ടിണിയും പരിവട്ടവുമായിരുന്നു ദിനചര്യ. ഒടുവിൽ, ഒരു പരിചയക്കാരന്റെ സഹായത്താൽ അവന് ജോലി കിട്ടി – വെസ്റ്റേൺ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകളിലെ രാത്രികാല തൂപ്പുജോലിക്കാരൻ.

മാസാവസാനം കിട്ടുന്ന തുച്ഛമായ ശമ്പളത്തിൽ നിന്ന് വീട്ടിലേക്ക് മണിയോർഡർ അയച്ച് ബാക്കി വരുന്ന ചില്ലറത്തുട്ടുകൾ കൊണ്ട് ജെയിംസ് ജീവിതം തള്ളിനീക്കി. തൂപ്പുജോലിക്കിടയിലും അവൻ തന്റെ ഇംഗ്ലീഷ് വ്യാകരണവും, കടുപ്പമേറിയ വാക്കുകളും മനസ്സിൽ ഉരുവിട്ടുകൊണ്ടിരുന്നു. ഇംഗ്ലീഷ് സാഹിത്യത്തിലെ വലിയ പുസ്തകങ്ങൾ പഠിച്ച് റാങ്ക് നേടിയ താൻ, ഇന്ന് ഈ മഹാനഗരത്തിലെ അഴുക്കുകൾ തുടച്ചുമാറ്റുന്നു! ഒരു സാമൂഹിക വിമർശനചിന്ത അവന്റെ മനസ്സിൽ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരുന്നു: ഉയർന്ന വിദ്യാഭ്യാസം ഒരു വ്യക്തിക്ക് അന്തസ്സോ, കുറഞ്ഞപക്ഷം ഒരു നല്ല ജോലിയോ പോലും ഉറപ്പുനൽകുന്നില്ലെങ്കിൽ, ഈ വ്യവസ്ഥിതിയുടെ കാതൽ എവിടെയാണ് പിഴയ്ക്കുന്നത്?

അദ്ധ്യായം 2: വസന്തിയുടെവെളിച്ചം.

വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ഉന്നതിയിൽ നിന്ന് ജീവിതത്തിന്റെ അടിത്തട്ടിലെത്തിയ ജെയിംസിന് താങ്ങും തണലുമായി മാറിയത്, അവന്റെ തിരക്കിട്ട ജീവിതയാത്രയ്ക്കിടയിൽ യാദൃശ്ചികമായി കണ്ടുമുട്ടിയ വസന്തിയായിരുന്നു.

അന്ധേരിയിലെ ഒരു കഫെറ്റീരിയയിൽ, ഒരു ഞായറാഴ്ച ഉച്ചതിരിഞ്ഞ്, ചേരിയുടെ മണം മാറാനായി വിയർപ്പിൽ കുളിച്ച ഷർട്ടിൽ ഒതുങ്ങിയിരിക്കുമ്പോൾ, ഒരു പുസ്തകത്തിൽ തല പൂഴ്ത്തിയിരുന്ന അവളെ അവൻ ശ്രദ്ധിച്ചു. നീളൻ മുടിയും, നിഷ്കളങ്കമായ കണ്ണുകളുമുള്ള ഒരു സാധാരണ മറാഠി യുവതി. അവൾ ഒരു മൾട്ടി നാഷണൽ കമ്പനിയിൽ (MNC) സ്റ്റെനോ ടൈപ്പിസ്റ്റായി ജോലി ചെയ്യുകയായിരുന്നു.

വസന്തി സംസാരിക്കുന്നത് ഹിന്ദിയും മറാഠിയുമായിരുന്നു. ജെയിംസിന്റെ ഹിന്ദി ആകട്ടെ, കേവലം ആവശ്യങ്ങൾ മാത്രം നിർവ്വഹിക്കാൻ കഴിയുന്നത്ര പരിമിതവും. എങ്കിലും, ഭാഷയുടെ അതിരുകൾക്കപ്പുറം, അവർ പരസ്പരം സംസാരിച്ചു. അവന്റെ ജീവിതകഥ കേട്ടപ്പോൾ അവളുടെ കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞു. ‘ഇത്രയും വിദ്യാഭ്യാസം ഉണ്ടായിട്ടും നീന്തിക്കയറാൻ നിനക്കൊരു അവസരം കിട്ടിയില്ലല്ലോ?’ അവളുടെ വാക്കുകൾ അവനിൽ പ്രതീക്ഷ നിറച്ചു.

അവരുടെ പ്രണയം, മുംബൈ ലോക്കൽ ട്രെയിനുകളുടെ തിരക്കിലും, ഗേറ്റ് വേ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ ശാന്തമായ സായാഹ്നങ്ങളിലും പൂവിട്ടു. ‘ലക്ഷ്മി’യുടെയും ‘വസന്തി’യുടെയും നാട്ടിൽ, അവൻ തന്റെ ‘വസന്തി’യെ കണ്ടെത്തി. വസന്തി ഹിന്ദു മതവിശ്വാസിയായിരുന്നു; ജെയിംസ് ക്രിസ്ത്യൻ വിശ്വാസിയും. ഇത് അവരുടെ പ്രണയത്തിന് ഒരു പുതിയ വെല്ലുവിളി നൽകി. എങ്കിലും, മഹാനഗരത്തിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിൽ അവർ തങ്ങളുടെ ബന്ധത്തെ കൂടുതൽ ദൃഢമാക്കി.

അവളുടെ സ്ഥിരമായ പ്രോത്സാഹനത്താൽ, ജെയിംസ് ഹിന്ദി വേഗത്തിൽ പഠിച്ചെടുത്തു. വൈകാതെ, വസന്തിയുടെ സഹായത്തോടെ, അവൾ ജോലി ചെയ്യുന്ന MNC-യിൽ തന്നെ ഒരു അക്കൗണ്ടന്റ് തസ്തികയിലേക്ക് അവന് അഭിമുഖത്തിന് അവസരം കിട്ടി. തൂപ്പുകാരന്റെ കട്ടിയുള്ള കൈകൾ പേപ്പർ വർക്കുകളിലേക്ക് മാറി. അവൻ കഠിനാധ്വാനം ചെയ്തു, കാരണം ഇത് വെറും ജോലിയായിരുന്നില്ല, തന്റെ സ്വത്വത്തിനായുള്ള പോരാട്ടമായിരുന്നു. അവൻ തന്റെ വിദ്യാഭ്യാസം ജീവിതത്തിൽ ആദ്യമായി ശരിയായ രീതിയിൽ ഉപയോഗിച്ചു.

അദ്ധ്യായം3: ജീവിതത്തിന്റെവെല്ലുവിളികൾ.

ജെയിംസും വസന്തിയും വിവാഹിതരായി. മതം, ഭാഷ, സംസ്കാരം എന്നീ മൂന്ന് വെല്ലുവിളികളെയാണ് അവർക്ക് നേരിടേണ്ടിവന്നത്.

 * ഭാഷാപരമായ വെല്ലുവിളി: വീട്ടിലെ സംഭാഷണങ്ങൾ ഹിന്ദിയും ഇംഗ്ലീഷും ഇടകലർന്നതായിരുന്നു. ജെയിംസിന്റെ കുടുംബം കേരളത്തിൽനിന്നുള്ള ക്രിസ്ത്യൻ പശ്ചാത്തലവും, വസന്തിയുടെ കുടുംബം മഹാരാഷ്ട്രയിൽ നിന്നുള്ള യാഥാസ്ഥിതിക ഹിന്ദു പശ്ചാത്തലവും ആയിരുന്നു. പരസ്പരം ഉൾക്കൊള്ളാൻ ഇരു കുടുംബങ്ങൾക്കും സമയമെടുത്തു.

 * സാംസ്കാരികപരമായ വെല്ലുവിളി: സാമ്പത്തികമായി ഉയർച്ച നേടി ഒരു നല്ല ഫ്ലാറ്റിലേക്ക് താമസം മാറിയപ്പോഴും, ഓരോ ഉത്സവങ്ങളും ആഘോഷങ്ങളും അവർക്ക് ഒരു പാഠമായിരുന്നു. ഓണവും വിഷുവും, ദീപാവലിയും ഗണേശ ചതുർത്ഥിയും ഒരേ വീട്ടിൽ ഒരുമിച്ച് വന്നു. ഈ സമ്മിശ്ര സംസ്കാരം അവരെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഒരു വെല്ലുവിളിയായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് ഒരു സൗന്ദര്യമായിരുന്നു.

ജെയിംസ് ഇങ്ങനെയൊരു കാഴ്ചപ്പാടാണ് രൂപപ്പെടുത്തിയത്: ഇന്ത്യൻ സമൂഹം എന്നത് ഒരു ഒറ്റ സംസ്കാരമല്ല, മറിച്ച് വിവിധ സംസ്കാരങ്ങളുടെ ഒരു ‘സങ്കലനമാണ്’. സഹിഷ്ണുതയോടെ, പരസ്പരം വിമർശനമില്ലാതെ സ്വീകരിക്കാൻ കഴിയണം. മതം വ്യക്തിപരമാണ്. സ്നേഹം സാർവത്രികവും.

വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറം അവർക്ക് രണ്ട് പെൺമക്കൾ പിറന്നു: ലക്ഷ്മി ജെയിംസ് (വസന്തിയുടെ അമ്മയുടെ പേര്) എന്നും ശോഭ ജെയിംസ് എന്നും അവർക്ക് പേരിട്ടു. രണ്ട് മതങ്ങളിൽ നിന്നും ഓരോ പേരുകൾ. അത് അവർ ഒരർത്ഥത്തിൽ ലോകത്തിന് നൽകിയ സന്ദേശമായിരുന്നു.

അദ്ധ്യായം 4: ഇന്നത്തെചിന്തകൾ

ഇന്ന് 2025. ജെയിംസിന് പെൻഷൻ പ്രായമായി. മുംബൈ നഗരത്തിന്റെ ഉയരമുള്ള കെട്ടിടങ്ങളുടെ ഇടയിൽ തന്റെ ഫ്ലാറ്റിന്റെ ബാൽക്കണിയിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ, അവൻ 1990-കളിലെ ആ തൂപ്പുകാരൻ ജെയിംസിനെ ഓർത്തു.

താൻ കടന്നുപോന്ന വഴികൾ:

 “ആദ്യമൊക്കെ ഞാൻ എൻ്റെ ജോലിയെ വെറുത്തു. എന്നാൽ, തൂപ്പുജോലി എന്റെ അഹങ്കാരത്തെ ഇല്ലാതാക്കി. അത് എന്നെ വിനയം പഠിപ്പിച്ചു. ഇന്ന് ഈ ഉയരങ്ങളിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ, എൻ്റെ ജീവിതം ഒരു വലിയ പാഠപുസ്തകമായി എനിക്ക് തോന്നുന്നു – നിങ്ങൾ എവിടെ നിന്നാണ് വന്നതെന്നല്ല, നിങ്ങൾ എവിടേക്കാണ് പോകുന്നതെന്നതാണ് പ്രധാനം. തൂപ്പുകാരനായ ഞാൻ, ഇന്ന് ലക്ഷങ്ങളും കോടികളും കൈകാര്യം ചെയ്ത ഒരു കോർപ്പറേറ്റ് പ്രൊഫഷണലാണ്.”

അവന്റെ പ്രധാന ചിന്ത ഇപ്പോൾ മക്കളെക്കുറിച്ചാണ്.

 * ലക്ഷ്മി ജെയിംസ്: ഒരു സോഫ്റ്റ്‌വെയർ എഞ്ചിനീയർ. അമേരിക്കയിൽ ഉപരിപഠനം നടത്തുന്നു.

 * ശോഭ ജെയിംസ്: ഒരു മാധ്യമപ്രവർത്തക. സാമൂഹിക വിഷയങ്ങളിൽ ശക്തമായി ഇടപെടുന്നു.

അവർ തികച്ചും ആധുനികരാണ്. അവർക്ക് മതത്തെക്കുറിച്ചോ, ജാതിയെക്കുറിച്ചോ വലിയ ചിന്തകളില്ല. അവരുടെ വീട്ടിൽ എല്ലാ ആഘോഷങ്ങളുമുണ്ട്. അവർ ഹിന്ദുവാണോ ക്രിസ്ത്യനാണോ എന്ന് ചോദിച്ചാൽ, “ഞങ്ങൾ ഇന്ത്യക്കാരാണ്” എന്നായിരിക്കും അവരുടെ മറുപടി.

ജെയിംസ് തന്റെ നോവലിലൂടെ സമൂഹത്തിന് നൽകുന്ന കാഴ്ചപ്പാട് ഇതാണ്:

 * മനുഷ്യന്റെ മൂല്യം അവന്റെ ജോലിയെ ആശ്രയിച്ചായിരിക്കരുത്, അവന്റെ സ്വഭാവത്തെയും അധ്വാനത്തെയും ആശ്രയിച്ചായിരിക്കണം.

 * വിദ്യാഭ്യാസം എന്നത് ഒരു തൂവാല പോലെയാണ്. അത് ഒരു വ്യക്തിയുടെ യാത്രയുടെ ആരംഭത്തിൽ മാത്രമേ സൗകര്യപ്രദമാകൂ. മുന്നോട്ടുള്ള വഴിയിൽ, നിങ്ങൾ സ്വന്തമായി വിയർപ്പൊഴുക്കേണ്ടിവരും.

 * ഇന്ത്യൻ യുവത ഭാഷ, മതം, പ്രാദേശികത എന്നീ വേലിക്കെട്ടുകൾ പൊളിച്ച് പുറത്തുവരണം. പ്രധാന വെല്ലുവിളികൾ തൊഴിലില്ലായ്മയും സാമ്പത്തിക അസമത്വവുമാണ്. ഈ വിഷയങ്ങളിൽ മാത്രമായിരിക്കണം നമ്മുടെ ശ്രദ്ധ.

ജെയിംസ് കണ്ണടച്ചിരുന്നു. അപ്പോഴതാ, മുംബൈ നഗരത്തിൽ മഴയുടെ നേർത്ത മണം. ആ മഴ, അവന്റെ കണ്ണുകളിൽ ഒരു പുഞ്ചിരിയായി. മഹാ നഗരത്തിലെ ആ മഴ, അവൻ നേടിയെടുത്ത ജീവിത വിജയത്തിന്റെ അഭിഷേകമായിരുന്നു.

അദ്ധ്യായം 5: ആഗോളീകൃതപ്രണയം (Globalization and Love).

ജെയിംസിന്റെയും വസന്തിയുടെയും ജീവിതം വിവിധ മതങ്ങളുടെയും സംസ്കാരങ്ങളുടെയും സംഗമസ്ഥാനമായിരുന്നുവെങ്കിൽ, അവരുടെ മകൾ ലക്ഷ്മി ജെയിംസിന്റെ ജീവിതം ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭൂഖണ്ഡങ്ങളെ കോർത്തിണക്കുന്ന ഒരു പാലമായി മാറി.

ബോംബെയിലെ കോൺക്രീറ്റ് കാടിന്റെ ഓരത്ത് തൂപ്പുജോലിക്കാരനായ ഒരു പിതാവിൽനിന്നും, ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റിയിലെ കോർപ്പറേറ്റ് കെട്ടിടങ്ങളുടെ നെറുകയിലെ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ എൻജിനീയറിംഗ് പഠനത്തിലേക്ക് അവൾ വളർന്നു. ലക്ഷ്മിക്ക് മതത്തിന്റെയോ ജാതിയുടെയോ അതിർവരമ്പുകൾ അന്യമായിരുന്നു. ഓണവും ദീപാവലിയും ക്രിസ്മസും ആഘോഷിച്ചുവളർന്ന അവൾ, തന്റെ വീട്ടിലെ വൈവിധ്യത്തെ ഒരു ‘സ്വാഭാവിക സത്യം’ എന്ന നിലയിൽ കണ്ടു.

ന്യൂയോർക്ക് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ (NYU) ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര വിദ്യാർത്ഥി സമ്മേളനത്തിലാണ് അവൾ എഫ്രേമിനെ കണ്ടുമുട്ടുന്നത്. ഉയരമുള്ള, മെലിഞ്ഞ ശരീരം, ബുദ്ധിശക്തിയുള്ള കണ്ണുകൾ, എല്ലാ ചോദ്യങ്ങൾക്കും യുക്തിസഹമായ മറുപടി നൽകാനുള്ള കഴിവ് – അതായിരുന്നു എഫ്രേം. ജർമ്മൻ പൗരനായ എഫ്രേം കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസിൽ ലക്ഷ്മിയുടെ സഹപാഠിയായിരുന്നു.

എഫ്രേമിന്റെ പശ്ചാത്തലം ലക്ഷ്മിയുടേതിൽനിന്നും തീർത്തും വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു. അവൻ യൂദാമത വിശ്വാസിയാണ്. അവന്റെ കുടുംബത്തിന് ഹോളോകോസ്റ്റിന്റെയും പലായനത്തിന്റെയും കയ്പേറിയ ചരിത്രമുണ്ടായിരുന്നു. ജർമ്മൻ പൗരനെങ്കിലും, അവന്റെ വേരുകൾ യഹൂദ പാരമ്പര്യത്തിൽ ആഴത്തിൽ പതിഞ്ഞുകിടന്നു. അവന്റെ ചിന്തകളിൽ, ചരിത്രപരമായ അനീതികളെക്കുറിച്ചുള്ള വിമർശനങ്ങളും, സ്വത്വബോധത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അന്വേഷണങ്ങളും നിറഞ്ഞുനിന്നു.

ലക്ഷ്മിയുടെ ചിരിയും, ഭാരതീയ സംസ്കാരത്തിന്റെ ഉൾക്കൊള്ളാനുള്ള മനോഭാവവും എഫ്രേമിന് ഒരു പുതിയ ലോകം തുറന്നുകൊടുത്തു. മറുവശത്ത്, എഫ്രേമിന്റെ ഗഹനമായ കാഴ്ചപ്പാടുകളും, ലോകത്തെ ചരിത്രപരമായി സമീപിക്കുന്ന രീതിയും ലക്ഷ്മിയുടെ കോർപ്പറേറ്റ് ചിന്തകളെ ചോദ്യം ചെയ്തു.

പ്രണയം: സംസ്‌കാരങ്ങളുടെസംഗമം.

അവരുടെ പ്രണയം ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, ബ്രൂക്ക്ലിൻ പാലത്തിലൂടെയുള്ള നടത്തങ്ങളിലും, ലിറ്റിൽ ഇന്ത്യയിലെ മസാല ദോശയുടെ രുചിയിലും, ലോവർ ഈസ്റ്റ് സൈഡിലെ സിനഗോഗിന്റെ നിഴലിലുമായി വളർന്നു.

“ലക്ഷ്മി, നിന്റെ വീട്ടിൽ അമ്പലവും പള്ളിയും ഒരേപോലെ ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നത് എങ്ങനെയെന്ന് എനിക്ക് മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല,” എഫ്രേം ഒരു ദിവസം ചോദിച്ചു.

ലക്ഷ്മി ചിരിച്ചു. “എഫ്രേം, അതാണ് എന്റെ മാതാപിതാക്കൾ ഉണ്ടാക്കിയെടുത്ത സ്വർഗ്ഗം. എൻ്റെ അച്ഛൻ, പണ്ട് ബോംബെയിൽ, മതം നോക്കാതെയാണ് അമ്മയെ സ്നേഹിച്ചത്. എന്റെ പേര് പോലും രണ്ട് സംസ്കാരങ്ങളുടെ കൂടിച്ചേരലാണ് – ലക്ഷ്മി (വസന്തിയുടെ വേര്), ജെയിംസ് (അച്ഛന്റെ വേര്). ഞങ്ങൾ ഒരു പുതിയ ഇനം ഇന്ത്യക്കാരാണ്, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു പുതിയ ഇനം ആഗോള പൗരന്മാർ.”

എഫ്രേം തന്റെ ജൂതമത വിശ്വാസത്തിന്റെ ചിട്ടകളെക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ചപ്പോൾ, ലക്ഷ്മി തന്റെ അമ്മയുടെ ഹിന്ദു ആചാരങ്ങളെക്കുറിച്ചും അച്ഛന്റെ ക്രിസ്ത്യൻ മൂല്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും പറഞ്ഞു. അവർ ഒരുമിച്ചു ചേർന്ന് പുതിയൊരു ഭാഷ കണ്ടെത്തി – സ്നേഹത്തിന്റെയും പരസ്പര ബഹുമാനത്തിന്റെയും ഭാഷ.

ജെയിംസും വസന്തിയും ഈ ബന്ധത്തെ ഒരു തുറന്ന മനസ്സോടെയാണ് സ്വീകരിച്ചത്. ജെയിംസ് മകളോട് പറഞ്ഞു: “മോളെ, നീ എൻ്റെ തലമുറ കടന്നുപോയ വഴികളേക്കാൾ വലുതാണ്. ഞങ്ങൾക്ക് ഭാഷയും മതവും മതിലുകളായിരുന്നു. നിങ്ങൾക്ക് അതൊക്കെ വെറും പാഠങ്ങളാണ്. സ്നേഹം മാത്രം സത്യമായി നിലനിൽക്കട്ടെ.”

കുടുംബം: ന്യൂയോർക്കിലെ പുതിയ വേരുകൾ.

ന്യൂയോർക്കിൽ പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ലക്ഷ്മിയും എഫ്രേമും വിവാഹിതരായി. ഒരു ലളിതമായ, എന്നാൽ മനോഹരമായ ചടങ്ങായിരുന്നു അത്. ക്രിസ്ത്യൻ പള്ളിയിൽനിന്നോ, ഹിന്ദു ക്ഷേത്രത്തിൽനിന്നോ, ജൂത സിനഗോഗിൽനിന്നോ ഉള്ള ചടങ്ങുകൾ അവർ ഒഴിവാക്കി. പകരം, ഒരു പാർക്കിൽ, സുഹൃത്തുക്കളുടെയും കുടുംബാംഗങ്ങളുടെയും സാന്നിധ്യത്തിൽ, അവർ സ്വന്തമായി എഴുതിയ പ്രതിജ്ഞകൾ കൈമാറി.

സമൂഹത്തോട് അവർ നൽകിയ മറുപടി ഇതായിരുന്നു: “ഞങ്ങളുടെ വ്യക്തിപരമായ വിശ്വാസങ്ങളെ ഞങ്ങൾ വിലമതിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഞങ്ങളുടെ ബന്ധം ഒരു സ്ഥാപനവൽക്കരിച്ച വിശ്വാസത്തിന്റെയും പേരിലായിരിക്കില്ല. അത് ഞങ്ങളുടെ പരസ്പരമുള്ള സ്നേഹത്തിലും, നീതിയിലുള്ള വിശ്വാസത്തിലും, മനുഷ്യരിലുള്ള വിശ്വാസത്തിലുമായിരിക്കും.”

ഇന്ന്, ന്യൂയോർക്കിലെ മാൻഹട്ടന്റെ തിരക്കുകളിൽ അവർ തങ്ങളുടെ ജീവിതം കെട്ടിപ്പടുത്തു. അവർക്ക് ഒരു മകൻ പിറന്നു – ആര്യൻ എഫ്രേം. ഈ പേര്, ഭാരതീയ പാരമ്പര്യത്തിന്റെയും (ആര്യൻ), യൂറോപ്യൻ-യഹൂദ പാരമ്പര്യത്തിന്റെയും (എഫ്രേം) മനോഹരമായ ഒരു സങ്കലനമാണ്.

നോവലിസ്റ്റിന്റെ കാഴ്ചപ്പാട്.

ലക്ഷ്മി ജെയിംസിന്റെയും എഫ്രേമിന്റെയും ജീവിതത്തിലൂടെ നോവലിസ്റ്റ് ഒരു വലിയ സാമൂഹിക വിമർശനം മുന്നോട്ട് വെക്കുന്നു:

 * ആഗോളീകരണം സംസ്കാരത്തെ ഇല്ലാതാക്കുകയല്ല, മറിച്ച് അതിനെ പുനർനിർമ്മിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. ലക്ഷ്മിക്ക് അവളുടെ ഇന്ത്യൻ വേരുകൾ ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടിവന്നില്ല; മറിച്ച്, അത് എഫ്രേമിന്റെ വേരുകളുമായി ചേർത്തുവെച്ച് ഒരു പുതിയ തരം മരം വളർത്താൻ കഴിഞ്ഞു.

 * പുതിയ തലമുറയുടെ രാഷ്ട്രീയം: ജെയിംസിന്റെ തലമുറ അതിജീവനത്തിനുവേണ്ടി പോരാടിയപ്പോൾ, ലക്ഷ്മിയുടെ തലമുറ സ്വത്വബോധത്തിനുവേണ്ടി പോരാടുന്നു. അവർക്ക് മതം ഒരു യുദ്ധക്കളമല്ല, ഒരു തെരഞ്ഞെടുപ്പ് മാത്രമാണ്.

 * യഥാർത്ഥ സമത്വം: താൻ ഒരു തൂപ്പുകാരനായി തുടങ്ങി, അക്കൗണ്ടന്റായി മാറിയതിലൂടെ ജെയിംസ് സാമ്പത്തിക സമത്വം നേടി. എന്നാൽ, ലക്ഷ്മി, യൂറോപ്യൻ പൗരനും ജൂത മതവിശ്വാസിയുമായ എഫ്രേമിനെ വിവാഹം ചെയ്തതിലൂടെ സാംസ്കാരിക സമത്വവും സ്വത്വപരമായ സ്വാതന്ത്ര്യവുമാണ് നേടിയെടുത്തത്.

ന്യൂയോർക്കിന്റെ ആകാശത്തിന് താഴെ, ലക്ഷ്മിയും എഫ്രേമും അവരുടെ മകൻ ആര്യനുമൊത്തുള്ള ജീവിതം, പത്തനംതിട്ടയിലെ ഒരു സാധാരണക്കാരനായ ജെയിംസ് കണ്ട സ്വപ്നത്തിന്റെ ഏറ്റവും തിളക്കമുള്ള പൂർത്തീകരണമായിരുന്നു – സ്നേഹത്തിന് അതിരുകളില്ലാത്ത ഒരു ലോകം.